الغزالي

38

كيمياى سعادت ( فارسى )

پيدا كردن فضيلت و ثواب گرسنگى رسول ( ص ) گفت : « جهاد كنيد با خويشتن به گرسنگى و تشنگى ، كه ثواب آن چون ثواب جهاد است با كفّار و هيچ كردار نزديك حق - تعالى - دوست‌تر از گرسنگى و تشنگى نيست . » و گفت ( ص ) : « هر كه شكم پر كرد ، وى را به ملكوت آسمان راه ندهند . » و پرسيدند از رسول كه « فاضل‌ترين كيست ؟ » گفت ( ص ) : « آنكه اندك خورد و اندك خندد ، و به عورت‌پوشى قناعت كند [ 1 ] » و گفت ( ص ) : « سيّد و مهتر همه كردارها گرسنگى است . » و گفت ( ص ) : « جامه پوشيد ، و طعام و شراب خوريد اندر نيم شكم كه آن جزوى است از نبوّت . » و گفت ( ص ) : « انديشه يك نيمهء عبادت است ، و اندك خوردن جملهء عبادت است . » و گفت : « فاضل‌ترين شما به نزديك حق - تعالى - آن است كه تفكّر و گرسنگى وى درازتر است ، و دشمن‌ترين شما به نزديك حق - تعالى - آن است كه طعام بسيار خورد و آب بسيار خورد و بسيار خسبد . » و گفت : « حق - تعالى - با فريشتگان مباهات كند به كسى كه اندك خورد ، و گويد : بنگريد ! كه وى را مبتلا بكردم به شهوت طعام و براى من دست بداشت ، گواه باشيد اى فريشتگان ! كه به هر لقمه كه بگذاشت ، درجه‌اى اندر بهشت وى را بدهم . » و گفت ( ص ) : « دلهاى خود را مرده مگردانيد به بسيارى طعام و شراب ، كه دل همچون كشت است : كه چون آب بسيار اندر وى شود بميرد . » و گفت ( ص ) : « آدمى هيچ وعاء [ 2 ] پر نكند بتر از شكم . بس بود آدمى را لقمگكى چند كه پشت وى راست همىدارد ، و اگر چاره نباشد ، سه يكى از شكم طعام را و سه يكى شراب را و سه يكى نفس را . » و به ديگر روايت : « سه يكى ذكر را . » و عيسى ( ع ) گفت : « خويشتن را گرسنه و برهنه داريد تا باشد كه دلهاى شما حق را ببيند . »

--> [ 1 ] در « ترجمهء احياء » : كسى كه كم خورد و كم خندد و راضى شود بدانچه عورت او را بپوشد . . . ( ربع مهلكات ، ص 222 ) [ 2 ] وعاء ، ظرف ، آوند .